ⓘ Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP. Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – najstarszy i największy Kościół ewangelicki w Polsce i obecnie ..

                                     

ⓘ Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP

Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – najstarszy i największy Kościół ewangelicki w Polsce i obecnie jedyny Kościół luterański w Rzeczypospolitej Polskiej. Członek Światowej Federacji Luterańskiej, Światowej Rady Kościołów, Konferencji Kościołów Europejskich i Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec. W 2017 roku Kościół liczył 61 270 wiernych w 133 parafiach.

                                     

1.1. Historia Geneza

Luteranie w Polsce pojawili się wkrótce po wystąpieniu Marcina Lutra. Nauki Lutra zostały dobrze przyjęte w Rzeczypospolitej Polskiej oraz u jej bezpośrednich sąsiadów. Szczególne uznanie zyskały na terenach Prus Książęcych, na Śląsku Cieszyńskim, w Małopolsce i Wielkopolsce. Edykt Zygmunta I Starego z 1523 głosił, że każdy, kto by owe dzieła luterskie wprowadzał, sprzedawał, kupował, czytał; albo zasady Lutra głosił, bronił lub pochwalał, aby prócz spalenia samychże książek, on także śmiercią na stosie i konfiskatą dóbr wszystkich ukarany został. W 1525 Albrecht Hohenzollern doprowadził do sekularyzacji Prus Książęcych, wprowadził luteranizm jako religię państwową. Na Śląsku Cieszyńskim luteranizm wprowadził rządzący wtedy księstwem cieszyńskim Wacław III Adam, który spopularyzował to wyznanie na tyle, że luteranizm stał się dominującym wyznaniem w Księstwie.

                                     

1.2. Historia Lata 1918–1939

Historia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP rozpoczyna się po zakończeniu działań I wojny światowej. Odrodzona Polska powstała z trzech zaborów, które różniły się między sobą nie tylko ustrojowo, ale również religijnie. W granicach państwa polskiego znalazło się około 900 000 ewangelików należących do różnych Kościołów, m.in. Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim, Ewangelickiego Kościoła Unijnego z konsystorzem w Poznaniu obszar Wielkopolski i Pomorza, Ewangelickiego Kościoła Unijnego na polskim Górnym Śląsku z siedzibą w Katowicach, Ewangelickiego Kościoła Wyznań Augsburskiego i Helweckiego z siedzibą w Stanisławowie oraz Kościoła Ewangelicko-Luterskiego w Polsce Zachodniej staroluterańskiego.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP był spadkobiercą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim, który działał na terenie zaboru rosyjskiego oraz parafii superintendentury śląskiej Kościoła ewangelickiego w Austrii. Po odrodzeniu Rzeczypospolitej Polskiej objął swym zasięgiem również parafie z innych regionów kraju. Trudnego dzieła złączenia i budowy struktur Kościoła podjął się pierwszy superintendent generalny, ks. Juliusz Bursche. W 1936 wszedł w życie dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z 25 listopada 1936 o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z jego postanowieniami na czele Kościoła stał Biskup Kościoła, władzę administracyjną sprawował Konsystorz, władzę ustawodawczą Synod. Kościół został podzielony na 10 diecezji, na których czele stali seniorowie. Ustawa gwarantowała również wewnętrzną niezależność Kościoła oraz dała prawną podstawę do jego rozwoju. W okresie międzywojennym powstał diakonat "Eben Ezer” w Dzięgielowie. Utworzono Wydział Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Istniało 5 szpitali ewangelickich, kilka domów opieki, rozwijał się diakonat "Tabita”. W 1922 był podzielony na 8 superintendentur diecezji, po czym do 1925 superintendentura augustowska została wchłonięta przez superintendenturę północno-wschodnią:

  • śląska
  • poznańsko-pomorska
  • północno-wschodnia
  • kaliska
  • płocka
  • warszawska
  • piotrkowska

Do 1938 liczba diecezji wzrosła do 10 i powstały nowe takie jak:

  • wołyńska
  • łódzka
  • lubelska
  • wielkopolska
  • wileńska
                                     

1.3. Historia II wojna światowa

II wojna światowa była ogromnym ciosem dla luteran. Podczas wojny zginęło ok. 30% duchownych kościoła oraz Biskup Kościoła, ks. Juliusz Bursche. Większość księży została aresztowana, mienie ewangelików zostało skonfiskowane. Wprowadzony zakaz odprawiania nabożeństw i czynności kościelnych w języku polskim doprowadził do drastycznego spadku uczestnictwa ewangelików w nabożeństwach. Na skutek działań wojennych Kościół poniósł ogromne straty materialne, zniszczono wiele świątyń oraz budynków kościelnych. W samej tylko Warszawie zniszczono zakłady dobroczynne, szkoły, szpital oraz kościół.

                                     

1.4. Historia Lata 1945–1989

Z chwilą zakończenia działań wojennych Kościół znalazł się w zupełnie nowej sytuacji polityczno-państwowej. Dekretem z 19 września 1946 uznano za obowiązujący Dekret Prezydenta z 1936, zmieniono jedynie stan terytorialny Kościoła. Następnie na mocy ustawy z 4 lipca 1947 włączono odłamy luteranizmu, które do tego Kościoła przed wojną nie należały. Kościół Ewangelicko-Augsburski w PRL-u objął swoim działaniem obszary ziem odzyskanych, włączono do jego struktur przedwojenne parafie Kościołów unijnych, Kościoła Staroluterańskiego, Kościoła Augsburskiego i Helweckiego Wyznania w Małopolsce oraz Braci Morawskich.

Na tej podstawie prawnej zaczęto na nowo organizować władze kościelne. Już w 1945 w Łodzi doszło do zebrania żyjących pastorów, którzy powołali ks. Jana Szerudę na tymczasowego zwierzchnika Kościoła. Jego główne wysiłki skierowane były na zwołanie Synodu Kościoła, który dokonać miał wyboru stałych organów kościelnych. Jednak zanim doszło do zwołania synodu, w 1948 roku na nowo dokonano podziału na diecezje, powołano ich władze, zapewniono opiekę duszpasterską w nowych parafiach. Pierwszy synod zebrał się 29 czerwca 1950, dokonano wtedy wyboru Konsystorza. Kolejny synod w 1951 wybrał na Biskupa Kościoła ks. Karola Kotulę.

Głównym problemem Kościoła w okresie powojennym był spadek liczby wiernych, wywołany nie tylko działaniami wojennymi, ale również przesiedleniami i emigracją do Niemiec. Po wojnie na terenie Polski mieszkało około 240 000 luteran; w ciągu kilku powojennych lat liczba ta zmniejszyła się o połowę. W kolejnych latach nadal się zmniejszała, w 1964 było ich 100 000. Kolejnym problemem była odbudowa oraz odzyskanie majątku kościelnego. W pierwszych latach powojennych Kościół utracił wiele świątyń, z których części nadal nie udało się odzyskać. Odbudowa udała się dzięki pomocy nie tylko wiernych z Polski, ale również zagranicznych organizacji kościelnych. W 1954 w miejsce usuniętego z Uniwersytetu Warszawskiego Wydziału Teologii Ewangelickiej utworzono Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie, na której otwarto Sekcję Teologii Ewangelickiej, kształcącą ewangelickich duchownych. Działalność wydawnicza Kościoła realizowana była do końca lat 50. w Wydawnictwie "Strażnica Ewangeliczna”, a przez następne blisko 30 lat dziejów Polski Ludowej w Wydawnictwie Zwiastun, w którym też ukazywał się dwutygodnik "Zwiastun”.

W okresie PRL przeciw Kościołowi Ewangelicko-Augsburskiemu Służba Bezpieczeństwa prowadziła sprawę obiektową o kryptonimie "August”. W jej ramach do współpracy pozyskano licznych duchownych, w tym również seniorów i konseniorów. Stopień infiltracji lub gotowości do współpracy wśród luterańskich duchownych był bardzo wysoki. Do osób, które nie godziły się na poddaństwo Kościoła wobec władz partyjno-państwowych należeli bp Jan Szeruda i wiceprezes konsystorza Maksymilian Rudowski. Zostali oni usunięci z urzędu w roku 1951, a funkcję prezesa Synodu objął Zygmunt Michelis, co zapoczątkowało podporządkowanie Kościoła władzom do roku 1989. Tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa był m.in. zwierzchnik Kościoła bp Janusz Jagucki zarejestrowany w latach 1973–1990 pod pseudonimem "Janusz”.

W okresie stanu wojennego parafianie otrzymywali dary z parafii państw zachodnich. Wybrany w 1975 Biskup Kościoła ks. Janusz Narzyński brał udział w obradach Okrągłego Stołu. Status obserwatora kościelnego jako jedyny duchowny otrzymał z nominacji władz, co wynikało z jego wieloletniej harmonijnej współpracy z Urzędem do Spraw Wyznań.



                                     

1.5. Historia Po 1989 roku

Na mocy ustawy z 13 maja 1994 o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego uregulowano funkcjonowanie Kościoła w Polsce. Na początku lat dziewięćdziesiątych Kościół Ewangelicko-Augsburski liczył 90 000 wiernych. Nowa regulacja prawna doprowadziła do powstania różnych nowych form działania Kościoła. Powołano do życia Diakonię Kościoła, zajmującą się udzielaniem pomocy osobom potrzebującym. Kościół prowadzi domy opieki dla dorosłych w Dzięgielowie, Konstancinie-Jeziornie, w Bytomiu-Miechowicach, w Mikołajkach, Zagórowie, Węgrowie i Bielsku-Białej. Działają przyparafialne świetlice środowiskowe, wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego. Powrotem do przedwojennej tradycji było powołanie w 1995 Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego. Dzięki inicjatywie ewangelickich towarzystw edukacyjnych powołano do życia szkoły podstawowe, gimnazja, licea oraz szkoły policealne we Wrocławiu, Krakowie, Bielsku-Białej, Cieszynie, Olsztynie i Gliwicach. Nie zapomniano również o środowiskach polonijnych za granicą, szczególnie w Niemczech i Wielkiej Brytanii.

Wewnętrzną strukturę Kościoła reguluje Zasadnicze Prawo Wewnętrzne Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej z 26 października 1996, uchwalone przez Synod Kościoła. W 1992 powołano do życia Ośrodek Wydawniczy Augustana w Bielsku-Białej, który wydaje literaturę ewangelicką. W 2010 w wyniku tajnego głosowania Synod Kościoła opowiedział się przeciwko ordynacji kobiet na księży.

Kościół otacza opieką duszpasterską ok. 70 000 osób.

                                     

1.6. Historia Najstarsze kościoły luterańskie w Polsce

Kryteria: data lokacji do XVII w. włącznie, współczesne granice państwa, świątynia obecnie należąca do KEA w RP

  • Kościół Przemienienia Pańskiego w Nowym Sączu, 1663
  • Kościół św. Michała Archanioła w Gierałcicach, XV/XVI w., obecna budowla 1694
  • Kościół Pokoju w Jaworze, 1655
  • Kościół w Dźwierzutach, koniec XIV w., obecna budowla 1693
  • Kościół Chrystusa Zbawiciela w Kluczborku, 1298, obecna budowla XIV w.
  • Kościół w Radomiu, 2. poł. XIV w., obecna budowla 1785
  • Kościół św. Gertrudy w Koszalinie, 1383
  • Kościół św. Krzysztofa we Wrocławiu, 1267, obecna budowla pocz. XV w.
  • Kościół w Wieluniu, 1615, obecna budowla 1656
  • Kościół Pokoju w Świdnicy, 1657
  • Kościół Marii Panny w Lubaniu, 1384, obecna budowla 1452
  • Kościół Marii Panny w Legnicy, XII w., następnie 1192, obecna budowla 1386
  • Kościół św. Jana w Kętrzynie, 1480, obecna budowla poł. XVI w.
  • Kościół w Mrągowie, 1409, obecna budowla 1734
  • Kościół w Węgrowie, 1679
  • Kościół w Pasymiu, 2 poł. XV w.
  • Kościół w Maciejowie, 1446, obecna budowla 1696
  • Kościół św. Mikołaja w Byczynie, 1283, obecna budowla koniec XIV w.
  • Kościół św. Marcina w Krakowie, XII w., obecna budowla 1640
  • Kościół w Sorkwitach, 1470, obecna budowla XVI/XVII w.
  • Kościół św. Jerzego w Pasłęku, XV w., obecna budowla 1592
  • Kościół w Nysie, 1341, obecna budowla 1544

Kryteria: data powstania obecnej budowli, współczesne granice państwa, świątynia aktualnie należąca do KEA w RP

  • Kościół w Dźwierzutach, 1693
  • Kościół Pokoju w Jaworze, 1655
  • Kościół w Wieluniu, 1656
  • Kościół w Pasymiu, 2 poł. XV w.
  • Kościół w Maciejowie, 1696
  • Kościół św. Jana w Kętrzynie, poł. XVI w
  • Kościół św. Krzysztofa we Wrocławiu, pocz. XV w.
  • Kościół Chrystusa Zbawiciela w Kluczborku, XIV w.
  • Kościół Przemienienia Pańskiego w Nowym Sączu, 1663
  • Kościół Pokoju w Świdnicy, 1657
  • Kościół Marii Panny w Legnicy, 1386
  • Kościół św. Mikołaja w Byczynie, koniec XIV w.
  • Kościół św. Marcina w Krakowie, 1640
  • Kościół w Sorkwitach, XVI/XVII w.
  • Kościół Górski Naszego Zbawiciela w Karpaczu, przeł. XII i XIII w. w obecnym miejscu od 1842
  • Kościół w Węgrowie, 1679
  • Kościół w Nysie, 1544
  • Kościół św. Gertrudy w Koszalinie, 1383
  • Kościół św. Michała Archanioła w Gierałcicach, 1694
  • Kościół Marii Panny w Lubaniu, 1452
  • Kościół św. Jerzego w Pasłęku, 1592


                                     

2. Nauka Kościoła Luterańskiego

Kościół Ewangelicko-Augsburski Luterański opiera swoją wiarę na czterech zasadach: tylko Pismo, tylko Chrystus, tylko wiara i tylko łaska. Najistotniejszą z nich jest zasada "Tylko Chrystus”, której podporządkowane są wszystkie inne. Oznacza ona, że tylko Jezus Chrystus, Syn Boga Ojca, prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek, dzięki działaniu Ducha Świętego narodzony z Marii Panny, jest jedynym pośrednikiem między człowiekiem a Bogiem, jedynym Zbawicielem i ratunkiem dla grzesznika, który zbawienie przyjmuje z darowanej łaski, bez własnej zasługi, poprzez wiarę w Ukrzyżowanego i Zmartwychwstałego Pana teologia krzyża. Nauka o usprawiedliwieniu w Kościele luterańskim podkreśla, że nie zbawiają uczynki, a jedynie wiara w usprawiedliwiające dzieło Chrystusa, dokonane na krzyżu Golgoty. Dobre uczynki pokazują, czy wiara jest prawdziwa – człowiek czyni dobrze nie dlatego, aby być zbawionym, ale czyni dobrze dlatego, że Chrystus złożył z życia swego jedyną i niepowtarzalną ofiarę dla zbawienia całego świata.

Wierni uznają niedzielę za dzień święty. Na nabożeństwach odbywa się spowiedź "powszechna”, jednak na życzenie możliwa jest również spowiedź uszna, praktykowana raczej jako "rozmowa wiary”, rozmowa duszpasterska.

Istnieją dwa sakramenty: Chrzest i Komunia Święta. Kościół praktykuje głównie chrzest niemowląt, udziela go również osobom, które wcześniej nie przyjęły chrztu w Imię Boże. Komunia Święta, nazywana Wieczerzą Pańską, Sakramentem Ołtarza, Sakramentem Ciała i Krwi Pańskiej lub Eucharystią, udzielana jest pod dwiema postaciami chleba i wina. Luteranie wierzą, że chrzest święty włącza człowieka do społeczności Kościoła, jest kąpielą nowonarodzenia w Duchu Świętym, zmywa winę za grzech pierworodny nie sam grzech, który rozumiany jest jako źródło grzesznego stanu całego człowieka totus homo peccator est. Ewangelicy tradycji augsburskiej wyznają wiarę w cielesną obecność Chrystusa w, pod i z elementami chleba wina tzw. konsubstancjacja. Luteranie wierzą, że tak, jak ludzka natura Chrystusa przenika się i współistnieje bez konfliktu z jego boską naturą, tak substancja chleba i Ciała oraz wina i Krwi współistnieją obok siebie, i wiarą przyjmowane są przez wierzących podczas liturgii. Sakrament Ołtarza rozumiany jest jako uczestnictwo w ciele i krwi Chrystusa, pamiątka Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, społeczność wiernych, antycypacja Królestwa Bożego i ofiara dziękczynienia składana Ojcu.



                                     

3. Władze kościelne

  • Rada Synodalna – składa się z prezesa synodu oraz dwóch radców świeckich i duchownych, wybieranych przez synod. Podczas sesji rada synodalna pełni funkcję prezydium synodu.
  • Synod Kościoła – najwyższa władza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, uchwala on prawa kościelne. Do jego kompetencji należy wybór biskupa Kościoła, konsystorza i rady synodalnej. Od 22 kwietnia 2017 prezesem Synodu jest ks. Adam Malina.
  • Biskup Kościoła – duchowny zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, kieruje pracami Kościoła jako prezes Konsystorza. Wybierany jest przez synod na okres 10 lat z możliwością powtórnej elekcji. Od stycznia 2010 Biskupem Kościoła jest ks. Jerzy Samiec.
  • Konferencja Biskupów Kościoła – posiada prerogatywy doradcze. W jej skład wchodzi Biskup Kościoła, biskupi diecezjalni oraz ewangelicki biskup wojskowy.
  • Konsystorz Kościoła – naczelna władza administracyjna Kościoła, organ wykonawczy Synodu. W jego skład wchodzi: Biskup Kościoła jako jego prezes, wiceprezes oraz trzech radców duchownych i trzech radców świeckich. Do jego zadań należy m.in. nadzór nad diecezjami i parafiami.
                                     

4. Administracja Kościoła

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP administracyjnie dzieli się na diecezje i parafie. Diecezja jest jednostką administracyjną składającą się z parafii znajdujących się na określonym terenie. Zadaniem diecezji jest koordynowanie i kontrola działalności parafii, organizowanie współpracy. Najwyższą władzą diecezji jest Synod Diecezjalny, którego kadencja trwa 5 lat. Zwierzchnikiem diecezji jest biskup diecezjalny, którego kadencja trwa 10 lat z możliwością przedłużenia na kolejną kadencję. Siedzibą biskupa diecezjalnego staje się z chwilą wyboru na ten urząd jego macierzysta parafia, chyba że rada diecezjalna wyznaczy stałe miejsce siedziby. Obecnie Kościół dzieli się na 6 diecezji:

Parafia zgodnie z przepisami wewnętrznego prawa kościelnego "jest określoną terytorialnie lokalną społecznością kościelną i jednostką organizacyjną Kościoła, posiadającą siedzibę oraz władze parafialne”. Członkiem parafii są osoby wyznania ewangelickiego mieszkające na jej terenie. Rozległe parafie mogę tworzyć filiały. Najwyższą władzą parafii jest zgromadzenie parafialne, które stanowią członkowie parafii posiadający czynne prawo wyborcze. Parafią zarządza rada parafialna powołana na 5-letnią kadencję. Zwierzchnikiem duchownym parafii jest proboszcz, który powołany jest na 10-letnią kadencję z możliwością przedłużenia. Kościół dzieli się na 134 parafie, 133 filiały, posiada 194 kościoły i 151 kaplic.

                                     

5. Duchowni

Kościół Luterański uznaje jeden urząd duchowny zwiastowania Słowa oraz sprawowania i udzielania sakramentów. Występuje on w trzech posługach:

  • biskup – nadzoruje życie całego Kościoła Biskup Kościoła lub diecezji Biskup diecezjalny. Dba o zachowanie jedności Kościoła, kieruje całym Kościołem lub diecezją.
  • diakon – sprawuje funkcję pomocniczą w Kościele, pełni służbę charytatywną i inną służbę posługiwania w Kościele. Urząd ten może sprawować mężczyzna, jak i kobieta.
  • prezbiter ksiądz – zwiastuje Słowo Boże, sprawuje sakramenty oraz sprawuje funkcje kierownicze w parafii oraz administruje nią.

Prezbiterem i biskupem w Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP może być mężczyzna, który należy do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, posiada obywatelstwo polskie, cieszy się nieposzlakowaną opinią, wykazuje się dobrym stanem zdrowia, ukończył studia na Wydziale Teologicznym Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, zdał egzamin kościelny i uzyskał akceptację władz kościelnych. Duchowni przechodzą na emeryturę w wieku 65 lat lub – jeśli Konsystorz Kościoła wyrazi na to zgodę – w wieku 68 lat. Księży nie obowiązuje celibat. Kobiety mogą być ordynowane na urząd diakona. Obecnie Kościół Ewangelicko-Augsburski liczy 164 duchownych biskupów, prezbiterów-księży oraz diakonów.

W Polsce obowiązują następujące stroje liturgiczne:

  • czarna toga z białą befką, jest używana w większości parafii
  • czarna toga z zakładaną na nią białą albą komżą zakończoną koronką, jest używana przede wszystkim na Śląsku Cieszyńskim
  • biała, sięgająca do kostek alba tunika z kolorową stułą, używana przez wielu duchownych na Pomorzu i sporadycznie w niemal wszystkich diecezjach


                                     

6. Diakoni i diakonisy

W luteranizmie diakonat jest posługą duchowną, w Polsce pełnioną zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety w posłudze diakona. W Kościele pełniona jest również służba ewangelickich diakonis – sióstr żyjących w celibacie i pełniących służbę wśród potrzebujących. Obecnie jest 16 sióstr diakonis w Żeńskim Diakonacie Eben-Ezer w Dzięgielowie na Śląsku Cieszyńskim.

                                     

7. Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa

  • prezes Zarządu Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa: ks. Daniel Ferek

Bratnia Pomoc im. Gustawa Adolfa to organizacja zajmująca się pomocą parafiom Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Funkcjonuje na zasadzie samopomocy: corocznie we wszystkich parafiach przeprowadzana jest zbiórka pieniężna, zebrane środki przekazywane są do Zarządu BPiGA. Na posiedzeniu zarządu z udziałem delegatów wszystkich parafii następuje podział zebranych pieniędzy pomiędzy parafie, które zgłosiły zapotrzebowanie na te środki. Środki te przeznaczane są na budowę, renowację kościołów i budynków parafialnych, szkół oraz na różną działalność charytatywną kuchnie dla biednych, domy opieki dla dzieci i starszych.



                                     

8. Diakonia Kościoła

  • dyrektor generalny Diakonii Kościoła: Wanda Falk
  • prezes Diakonii Kościoła: ks. bp Ryszard Bogusz

Diakonia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP to organizacja prowadząca służbę diakonijną przy Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Polsce w poszczególnych parafiach. Jej nadrzędnym celem jest niesienie pomocy potrzebującym. Realizuje go przez różnego rodzaju działalności m.in.: wspieranie instytucji i inicjatyw dotyczących udzielania pomocy bliźnim, opiekę nad ludźmi chorymi, starymi, niepełnosprawnymi, udzielanie pomocy rodzinom. Posiada liczne ośrodki opiekuńcze, szpitale czy działające na terenie całego kraju wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego, świetlice dla dzieci. Uczestniczy w Wigilijnym Dziele Pomocy Dzieciom wraz z katolicką Caritas i prawosławną Eleos. Posiada status organizacji pożytku publicznego.

                                     

9. Centrum Misji i Ewangelizacji CME

  • prezes Rady Centrum Misji i Ewangelizacji: ks. bp Jerzy Samiec
  • dyrektor Centrum Misji i Ewangelizacji: dk. Paweł Gumpert Obst

Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP prowadzi działalność na terenie całej Polski w ramach Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, docierając do różnych grup wiekowych i środowiskowych. Centrum wytycza sobie pięć kierunków pracy: promowanie wolontariatu, organizowanie akcji ewangelizacyjnych jak Tydzień Ewangelizacyjny w Dzięgielowie, wspieranie pracy diakonijnej, prowadzenie działalności wydawniczej i wspieranie powstawania nowych parafii i grup. Posiada status organizacji pożytku publicznego.

                                     

10. Polskie Towarzystwo Ewangelickie PTEw

  • prezes Zarządu Głównego PTEw: Józef Król
  • wiceprezes Zarządu Głównego PTEw: Romuald Długosz

Polskie Towarzystwo Ewangelickie jest ogólnopolskim stowarzyszeniem społeczno-kulturalnym działającym w środowisku Kościołów ewangelickich. Jego celem jest pielęgnowanie więzi wśród społeczności ewangelickiej, kultywowanie jej tradycji oraz obrona interesów i dobrego imienia ewangelicyzmu w Polsce. Powstało na bazie lokalnego stowarzyszenia, które założono w 1919 w Poznaniu. W 1983 nastąpiło rozszerzenie jego działalności na cały kraj. PTEw działa poprzez oddziały regionalne: Bielsko-Biała, Cieszyn, Jaworze, Katowice, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Sopot, Ustroń, Warszawa i Wisła. Pracę oddziałów koordynuje Zarząd Główny, którego siedziba mieści się w Katowicach. PTEw jest wydawcą kwartalnika "Słowo i Myśl”, poszczególne oddziały prowadzą swą działalność poprzez imprezy muzyczne, odczytowe, sesje popularnonaukowe, działania społeczne, polityczne, wydawnictwa.

                                     

11. Stowarzyszenie Przedsiębiorców Ewangelickich SPE

  • wiceprezes zarządu SPE: Mirosław Ogrodnik
  • asystent kościelny: ks. Cezary Królewicz
  • prezes zarządu SPE: Edgar Barcikowski

Stowarzyszenie Przedsiębiorców Ewangelickich ma za zadanie rozwijać przedsiębiorczość prywatną w oparciu o zasady ewangelickiego etosu pracy i podnoszenia etyki zawodowej przedsiębiorców. Stowarzyszenie realizuje swe cele poprzez wszechstronne działania zmierzające do budowania ewangelickich postaw etyki gospodarczej i wychowania w szacunku do pracy, wyznania i Kościoła oraz współdziałanie z władzami Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w zakresie kształtowania aktywnych postaw społecznych.

                                     

12. Ekumenia

Kościół Ewangelicko- Augsburski w RP jest we wspólnocie stołu Pańskiego i kazalnicy z Kościołem Ewangelicko-Reformowanym w RP oraz Kościołem Ewangelicko- Metodystycznym w RP.

Użytkownicy również szukali:

biskup kosciola ewangelicko - augsburskiego, kościół ewangelicko - augsburski katowice, kościół ewangelicko - augsburski lgbt, nabożeństwo ewangelickie online, ewangelicko, Koci, koci, augsburski, Ewangelicko - Augsburski, naboestwo ewangelickie online, luteranie w co wierz, warszawa, katolicki, biskup, kosciola, rnice, naboestwo, ewangelickie, online, lgbt, luteranie, wierz, katowice, reformowany, augsburskiego, Koci Ewangelicko - Augsburski w RP, koci ewangelicko - reformowany, koci ewangelicko - augsburski a katolicki rnice, koci ewangelicko - augsburski katowice, koci ewangelicko - augsburski lgbt, biskup kosciola ewangelicko - augsburskiego, koci ewangelicko - augsburski warszawa, kościół ewangelicko-augsburski w rp,

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie

Kościół ewangelicko - augsburski a katolicki różnice.

Ksiądz prob. Edwin Pech został radcą Konsystorza Kościoła. Diecezja Pomorsko Wielkopolska jest jedną z sześciu Diecezji Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Swoim zasięgiem obejmuje. Kościół ewangelicko - augsburski katowice. Diecezja Wrocławska Kościoła Ewangelicko Augsburska w RP. Kościół Ewangelicko Augsburski w RP. oficjalna nazwa Kościoła tradycji luterańskiej w Polsce, wywodząca się od podstawowej księgi wyznaniowej Wyznania.





Kościół ewangelicko - augsburski lgbt.

Uregulowanie stanu prawnego nieruchomości Kościoła. Kościół Ewangelicko Augsburski w RP. Kościół Ewangelicko Augsburski jest owocem reformacji wittenberskiej i należy do rodziny Kościołów luterańskich. Luteranie w co wierzą. Założenia Kościoła Założenia Kościoła Ewangelicko Augsburskiego. Jarosław Kłaczkow. Prezentowana praca jest pierwszą, która dotyczy tylko Kościoła Ewangelicko Augsburskiego i obejmuje całe terytorium II RP.


Biskup kosciola ewangelicko - augsburskiego.

RODO Parafia Ewangelicko Augsburska w Wiśle Malince. NIP: 5251567497, Kościół Ewangelicko Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej dane firmy i pobieranie odpisu KRS za darmo. Kościół ewangelicko - reformowany. Kategoria:Parafie Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w RP. Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce w katastrofie tej poniósł również nieodżałowaną stratę. Zginał pełniący obowiązki Ewangelickiego Biskupa. Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce 1945 1975 Allegro. Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce. ks. Jan Gross. publikacja 03.11.2006. Kim jesteśmy? Czego nauczamy? Jaka jest nasza wiara? 1. Jeden.





Diakonia Polska.

Do Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej należą wszystkie osoby wyznania ewangelicko luterskiego, zamieszkałe w Polsce i. 125 lat kościoła Ewangelicko Augsburskiego w Zawadzkiem Urząd. Kościół Ewangelicko Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej ​Kościołem, uznający jako jedyną zasadę i normę wiary i życia wszystkie księgi.


Powstała Komisja Wspólna Rządu i Kościoła Ewangelicko.

Kościół Ewangelicko Augsburski Luterański w Polsce, Warszawa. 7.3 tys. osób lubi to. Wolni w Chrystusie zmieniamy świat. Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce a.pl. W Polsce wyznawcy nowego Kościoła mieli trudności z tworzeniem parafii. Budynek warszawskiego kościoła nie mógł powstać wcześniej niż pod koniec XVIII w.,.





Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce w latach 1918–1939.

Informacje o Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce 1945 1975 7335789650 w archiwum Allegro. Data zakończenia 2018 09 26 cena. Kościół Ewangelicko Augsburski Internetowy System Aktów. 2.000 wiernych i jest największą parafią diecezji warszawskiej, której siedziba znajduje się w Pabianicach. Kościół Ewangelicko Augsburski Luterański w Polsce. List pasterski Biskupów Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w RP. Parafia Ewangelicko Augsburska w Toruniu. apel zwierzchnika Diecezji Pomorsko Wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko Augsburskiego w RP, ks. bp. Uznanie Zasadniczego Prawa Wewnętrznego Kościoła. Kościół Ewangelicko Augsburski Witamy na stronie Miasta Słupska. Słupska parafia stała się jedną z nielicznych w Polsce wspólnot dwujęzycznych. Charakter prawny służby duchownego w Kościele Ewangelicko. Luterańska tożsamość i ekumenizm – to tytuł najnowszej publikacji wydanej przez Kościół Ewangelicko Augsburski w Polsce. Książka zawiera dokumenty.


Wpływ aparatu państwowego na obsadę stanowisk kościelnych w.

Опубликовано: 11 сент. 2005 г. Kościól Ewangelicko Augsburski w Polsce Organizacje Eurodesk. Kościół Staroluterski oraz Kościól Ewangclicki Augsburskiego i Helweckiego Wyznania. Por. m.in. ks. W. Gastpary. Protestalltyzm II Polsce w dobie dwoc I wojen.





Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →